منابع پایان نامه ارشد با موضوع شخص ثالث، جبران خسارت، خانواده ها

ش آمدهايي را در بر مي گيرد که به طور مستقيم به انسان مربوط مي شود مانند فوت، بازماندگي، حوادث بدني و بيماري ها. دوم آنکه پيش آمدهاي مورد نظر، هميشه جنبه خسارتي ندارند مانند زنده ماندن بيمه شده در پايان مدت معين. از اين حيث بيمه هاي اشخاص يک جنبه تمام مشخص دارند. بدين معنا که بيمه عمر در صورت حيات، بيمه حوادث بدني و بيمه بيماري ها به طور اساسي در مقابل بيمه هاي خسارتي قرار مي گيرند؛ بيمه هايي که خصلت ويژه آن ها تضمين زيان يا جبران خسارت است (مانند بيمه آتش سوزي، بيمه دزدي و بيمه مسؤليت بدني)
بيمه هاي اشخاص بر خلاف بيمه هاي اموال، فارغ از مفهوم زيان و ضرر است. بنابراين حتي زماني که پيش آمد مورد نظر ( مانند فوت و صدمه بدني ) سبب زيان و خسارت باشد و انجام تضمين بيمه گر را ايجاب کند، باز به عنوان يک مسأله خسارتي مطرح نمي شود. به عبارت ديگر بيمه هاي اشخاص بر خلاف بيمه هاي خسارتي پيرو اصل غرامت نيست. از اينجا مي توان نتيجه گرفت که بيمه هاي اشخاص در برگيرنده بيمه هايي است که موضوع آن ها دادن تأمين به اشخاص علاقمند در مقابل هزينه هاي احتمالي يا بار مالي ناشي از وقوع يک ريسک فردي مشخص ( مانند زنده ماندن در پايان مدت بيمه، فوت، حادثه و بيماري ) مي باشد.21
از ديدگاه جامعه، بيمه هاي اشخاص يک طرح اجتماعي است تا از طريق جمع آوري پول ( حق بيمه ) بتوان خسارت فوت و از کار افتادگي و نقص عضو گروهي از افراد را که زودتر از موعد مورد انتظار دچار اين حوادث شده اند، جبران نمود.
1-1-4-1- تاريخچه بيمه اشخاص
تاريخچه بيمه هاي اشخاص به چند قرن قبل باز مي گردد. نخستين بيمه نامه در زمان ملکه اليزابت اول صادر گرديد که به صورت يک بيمه ” عمر زماني ساده ” بود و زندگي بيمه گذار را براي مدت يک سال تحت پوشش قرار مي داد. آقاي هارولد. اي. رايز در کتاب ” تاريخچه بيمه در انگلستان ” مي نويسد که اولين بيمه نامه در 18 ژوئن 1583 صادر گرديد که زندگي آقاي ” ويليام گيبونز ” را به مدت يک سال تحت پوشش بيمه اي قرار داده بود.
بيمه هاي اشخاص در مراحل ابتدايي خود بر پايه و اصول علمي و فني و مبني بر جداول حق بيمه و نحوه انتخاب ريسک پايه گذاري نشده بود و به همين دليل، توسعه و گسترش و پيدايش ” جدول مرگ و مير “، نقطه عطفي در تاريخچه بيمه هاي اشخاص محسوب مي گردد؛ زيرا با به کارگيري اصول علمي و فني در بيمه ها و آن هم پس از تجارب حاصله طي چند قرن، بيمه نامه در سال 1807 ميلادي بر پايه و اساس همين معيارهاي فني صادر گرديد.
در سال هاي آغازين پيدايش بيمه هاي اشخاص، صدور بيمه نامه بدون توجه به اصول پزشکي انجام مي شد و صرفاً کافي بود که شخص متقاضي در مقابل مديران شرکت بيمه ظاهر گردد و آن ها با مذاکره با وي و داوري ظاهري، خطر را ارزيابي کنند. در سال هاي بعد، پزشکان به جمع اين مديران اضافه شدند و ارزيابي خطر صرفا بر اساس اظهارات متقاضي بيمه و از روي ظاهر وي انجام نمي پذيرفت.
به مرور زمان و با گسترش روز افزون بيمه هاي اشخاص، اين روند ارزيابي غير علمي و ناکافي به نظر مي رسيد و از سويي اهميت معاينات کامل پزشکي به منظور گزينش و ارزيابي واقعي خطر، مورد توجه قرار گرفت و به همين دليل، شرکت هاي بيمه قبل از صدور بيمه نامه از متقاضي مي خواستند تا درباره سلامتي خود از يکي از پزشکان گزارشي اخذ نمايد.22
بيمه هاي اشخاص بر اساس نياز افراد و جوامع انساني به چندين بخش تقسيم مي شوند. متخصصان بيمه هاي اشخاص، تقسيم بندي هاي گوناگون و متنوعي را در اين زمينه ارائه داده اند. شرکت هاي بيمه اي، که در کار صدور بيمه هاي اشخاص فعاليت مي کنند، معمولاً پنج نوع از قراردادهاي بيمه اي اشخاص را صادر مي کنند که هر يک از اين پوشش هاي بيمه اي، خود به طرح هاي بسيار ديگري، که بر اساس نياز جامعه بيمه گذاران تهيه گرديده اند، تقسيم مي شود. بيمه هاي اشخاص، در اغلب کتاب ها و رساله ها و نظريات کارشناسان، به پنج دسته اصلي، بر اساس نوع پوشش هايي که ارائه مي دهند، تقسيم مي شوند:
1. بيمه هاي عمر
2. بيمه هاي مستمري
3. بيمه هاي حوادث
4. بيمه اي درماني
5. بيمه هاي بازنشستگي23
1-1-4-2- بيمه عمر
در ميان رشته هاي متنوع بيمه، بيمه عمر به اين علت که پوشش خود را مستقيماً متوجه انسان مي کند از اهميت ويژه اي برخوردار است، زيرا منابع انساني در توسعه هر کشور نقش اساسي دارد. هر عضو جامعه با خريد بيمه عمر مي تواند سرمايه قابل ملاحظه اي را براي آينده خود و خانواده اش پس انداز کند تا در شرايط سخت زندگي، ضمن کمک به او آرامش روحي وي را نيز تأمين نمايد. تأثير مهم اقتصادي و اجتماعي بيمه عمر براي خانواده ها در بعد کلان نيز اهميت خاصي دارد زيرا اين بيمه سبب فراهم ساختن پس انداز ملي و سرمايه گذاري هاي کلان مي شود.24
بيش از 50 درصد حجم بيمه اي دنيا به بيمه عمر اختصاص دارد. اين رشته از بيمه يکي از ابزارهاي مهم اقتصادي شمرده مي شود و شرکت هاي بيمه عمر در جايگاه قطب هاي سرمايه گذاري در جهان محسوب مي شوند.25 اهميت بيمه عمر در ميان انواع رشته هاي به اين علت است که با استفاده از ذخاير فني شکل گرفته از بيمه هاي عمر مي توان در بخش هاي عمومي يا خصوصي سرمايه گذاري کرد، که به افزايش توليد منجر خواهد شد و با گسترش بيمه عمر به دليل افزايش فعاليت هاي توليدي، اشتغال افزايش مي يابد. همچنين از طريق ايجاد امنيت براي سرمايه گذاري، باعث افزايش فعاليت هاي توليدي مي شود و منبع درآمد مالياتي نيز براي دولت محسوب مي شود. بنابراين مي توان گفت که رشد اقتصادي از يک سو زمينه هاي گسترش بيمه هاي عمر را از طريق افزايش درآمد ايجاد مي کند و از ديگر سو، گسترش بيمه هاي عمر، از طريق تجهيز منابع مالي براي سرمايه گذاري، خود به رشد اقتصادي منجر مي شود.26 به عبارت ديگر، با توجه به اين که طول مدت بيمه هاي عمر اغلب بيش از يک سال و حتي بيش از يک دهه است، جنبه پس اندازي در اين بيمه نقش بارزي دارد و براي مشارکت هاي عظيم اقتصادي در سطح کلان، سرمايه کلاني ايجاد مي کند و مي تواند نيروي محرک عظيمي براي اقتصاد باشد.27
در تعريف خيلي کلي بيمه هاي عمر که مهمترين شاخه بيمه هاي اشخاص مي باشد، چنين گفته شده است که بيمه عمر قراردادي است که طبق آن بيمه گر در مقابل دريافت حق بيمه مقرر، تعهد مي کند مبلغ معيني خواه يکباره به شکل سرمايه بيمه شده و خواه در مدت معين به صورت مستمري به بيمه گذار يا شخص ثالثي که از طرف بيمه گذار تعيين مي شود بپردازد. موعد انجام تعهد بيمه گر، فوت بيمه شده يا حيات او در زمان معين است.28
تعريف روشن تري از بيمه عمر مي گويد: ” بيمه زندگي ( بيمه عمر ) قراردادي است که به موجب آن، بيمه گر در قبال قسط هايي که دريافت مي کند، متعهد مي شود مبلغي از مال را به بيمه گذار يا شخص ثالث بپردازد. مبلغ مورد بيمه، در صورت وفات شخص بيمه شده، به ورثه متوفي، و در صورت زنده بودن بيمه شده، پس از انقضاي مدت تعيين شده به خود بيمه شده پرداخت مي شود. پرداخت مبلغ بيمه اي حسب توافق طرفين، يک جا به طلبکار بيمه اي يا به صورت اقساط منظم در طول حيات طلبکار ادا مي شود.29 اين تعريف نيز، بيان کاملي از بيمه عمر نيست، زيرا ممکن است بيمه گذار، ورثه خود را به عنوان ذي نفع قرارداد بيمه در نظر گرفته باشد و يا حتي ذي نفع در قرارداد بيمه مشخص نشده باشد که در اين صورت، سرمايه بيمه به وارث بيمه گذار پرداخت مي شود. بر اين اساس، بيمه عمر عبارت از قراردادي است که به موجب آن، بيمه گر در مقابل دريافت حق بيمه مقرر تعهد مي کند که مبلغي را خواه يکباره به شکل سرمايه بيمه شده و خواه در مدت معين به شکل مستمري به بيمه گذار يا شخص ثالث که از طرف بيمه گذار ( بيمه شده ) تعيين مي شود و يا به وارث بيمه شده بپردازد. موعد ايفاي تعهد بيمه گر ممکن است فوت بيمه شده و يا حيات او در زمان معين باشد.30
بيمه عمر به طور کلي يک عمل فردي پيش بينانه است. اغلب آن را يک قرارداد تأمين آتيه نيز مي گويند. رسالت و هدف بيمه عمر پاسخگويي به دل مشغولي هاي گوناگوني است که در اين جا ما به چند نمونه از آن ها اشاره مي کنيم. نخست اين که بيمه عمر براي حفظ و استواري موقعيت و شرايط زيستي و معاشي يک خانواده در صورت از دست دادن نان آور خود مي تواند مفيد باشد ( مانند بيمه عمر به شرط فوت پدر يا مادر به نفع فرزندانشان ) همچنين مي توان از بيمه عمر براي تأمين معاش و آينده فرزند معلول و ناتواني که از دست رفتن پدر و مادرش او را در شرايط دشواري قرار مي دهد، استفاده کرد ( مانند بيمه عمر مستمري در صورت فوت پدر يا مادر يا هر دو به سود فرزند معول ) بيمه عمر مي تواند وسيله رفع نارسايي هاي حقوق ورثه، به ويژه به نفع همسر بازمانده، باشد (مانند بيمه عمر به شرط فوت شوهر به سود همسر).31
چنانچه منظور بيمه گذار از انعقاد قرارداد بيمه عمر، تأمين سرمايه اي براي خانواده يا شخص ثالث در صورت فوت بيمه شده باشد، عمليات بيمه گر صرفاً بيمه اي خواهد بود، زيرا خطر موضوع بيمه تابع قانون احتمالات و اعداد بزرگ است. در صورتي که بيمه گذار به تأمين سرمايه يا مستمري براي دوران پيري و بازنشستگي خود تمايل داشته باشد، عمليات بيشتر جنبه پس اندازي دارد.32 در بيمه عمر، بر اساس اصول رياضي، پيشاپيش وجوه ذخيره اي انباشته مي شود تا در آينده از محل آن پرداخت هايي صورت گيرد. اين پرداخت ها بر اساس پيش بيني محتاطانه جدول نرخ مرگ و مير انجام مي گيرد و خطرهاي فردي در انواع بيمه نامه ها در چارچوب يک انتخاب دقيق پذيرفته مي شود.33
خطر موضوع بيمه عمر در بيمه نامه هاي عمر، زندگي انسان ها است که تحت پوشش قرار مي گيرد، مشروط بر اين که قرارداد منعقد شده داراي شرايط قانوني مورد لزوم براي اعتبار يک قرارداد بوده باشد. خطر هاي تحت پوشش در بيمه نامه هاي عمر عبارتند از:
1- مرگ
ممکن است مرگ ناشي از عوامل گوناگوني باشد مانند، مرگ ناشي از حوادث، ناخوشي يا مرض، عادات مضر مانند اعتياد بيمه شده به مشروبات الکلي و مواد مخدر، يا خطر هاي ناشي از سست بودن مباني فکري، اخلاقي و مذهبي، مانند انديشه خودکشي در بعضي انسان ها.
2- از کار افتادگي
از کار افتادگي ناشي از بيماري، مرض يا حادثه که معمولاً از سوي بيمه شده پرداخت حق بيمه را با مشکلات متعدد مواجه مي سازد.
3- شرط حيات و زنده بودن
اگر چه ظاهرا ً اين امر جزء خطر هاي مورد بيمه نيست، اما در قيد حيات بودن تا يک تاريخ معين که همان سر رسيد بيمه نامه است، باعث مي گردد تا سرمايه بيمه قابل پرداخت باشد.
با توجه به خطر هاي موضوع بيمه و اين که در بيمه نامه هاي عمر، شرکت هاي بيمه با پرداخت سرمايه هاي بيمه عمر از محل وجوه و ذخاير جمع آوري شده مواجه هستند، لذا بايد به اصول بيمه گري و نحوه انتخاب خطر در بيمه هاي اشخاص ، توجه دقيق و خاصي مبذول گردد.34 شايان ذکر است که مقصود از خطر در اصطلاحات بيمه اي ، هر فرد يا شيء يا مسئوليتي است که بيمه مي شود .35
استثنائات بيمه عمر عبارت است از خطر جنگ و سعي در خودکشي؛ در صورتي که بيمه شده در نتيجه عمليات تعرضي و تدافعي يا هر نوع حادثه ديگري که جنبه نظامي در مقابل نيروي مهاجم داشته باشد فوت نمايد، بيمه گر فقط ذخيره رياضي بيمه نامه را تا روز حادثه پرداخت خواهد کرد. همچنين در صورتي که بيمه شده بر اثر خودکشي يا سعي در خودکشي در طول مدت دو سال از تاريخ شروع قرارداد بيمه يا از تاريخ برقراري مجدد فوت نمايد، فقط ذخيره رياضي بيمه نامه پرداخت مي شود، مگر اينکه ورثه قانوني بيمه شده با دلايل کافي ثابت نمايند که خودکشي غير ارادي بوده است و چنانچه دو سال از مدت بيمه يا از تاريخ برقراري مجدد

دیدگاهتان را بنویسید