نوامبر 13, 2019

اختلال O.D.D | علل ابتلا و نحوه کنترل آن | تغذیه سالم

مشکل O.D.D، علل دچار شدن و چگونگی کنترل اون

اگه تو یه کلینیک روان شناسی کودک و نوجوون مشغول به کار باشین، می بینین والدین مراجعه کننده معمولا صحبتشون رو این جور شروع می کنن: «کودکان این دوره و زمونه بد شدن! تحمل نوجوانان امروزی صبر ایوب می خواد! اون زمان که ما بچه بودیم…» و در میون این والدین، افراد مستاصلی رو پیدا میکنین که خسته از بحث و جر و بحثای ناتموم با کودک یا نوجوون، به دنبال راه حلی واسه کنترل شرایط بی نظم ارتباطی خود و بچه هاشون هستن.

فرزندانی که با کوچیک ترین تلنگری از کوره در می رن، جر و بحث می کنن، از اصول یا درخواستای بزرگ ترها نافرمانی می کنن و از همه بدتر واسه خطاها و اشتباهای خود، بقیه رو سرزنش می کنن و گفت و گو رو با بد و بیرا پایان میدن. واقعیت اینه که دفاع از امیال خود و مقابله با خواسته بقیه واسه رشد طبیعی اهمیت اساسی داره و همین رفتار مقابله ای در دو برهه از رشد؛ بین سنین ۱۸ تا ۲۴ ماهگی و دیگری اول نوجوونی، واسه ایجاد اختیار و ایجاد هویت لازمه و نشون دهنده تلاش ایشون واسه کسب استقلاله.

اما اگه شدت این رفتارها زیادتر از اندازه باشه و باعث نارضایتی دائمی بزرگ ترها و تخریب کارکرد کودک شه، مشکل O.D.D حساب می شه. از والدین انتظار میره که به جای رد مشکل و سرپوش گذاشتن بر اون، در همون دوران کودکی این مشکل رو از یه لجبازی ساده و طبیعی فرق بذارن تا از تبدیل شدن اون به مشکلات سخت تر و بروز حوادث غیرقابل جبران مانند اعتیاد و… جلوگیری شه. در این باره با دکتر ربابه نوری، رون شناس و عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی گفت و گو کردیم.

مشکل O.D.D، علل دچار شدن و چگونگی کنترل اون

مشکل O.D.D

مشکل O.D.D چیه و در چه وقتی باید به این مشکل شک کنیم؟

O.D.D به معنی مشکل دفاعی مقابله ایه و والدین کودک یا نوجوونی که بیشتر عصبانی و تحریک پذیره، واسه هرچیزی جر و بحث راه میندازه، رفتار کینه توزانه و انتقام جویانه داره، زیادتر از اندازه زودرنج و حساسه، فعالانه و عمدا از انجام درخواستای والدین سر باز می زنه، باعث ناراحتی اونا می شه، در اشتباهی و مشکلات خود بقیه رو مقصر می دونه و اونا رو سرزنش می کنه، باید به این مشکل شک کنن چون این رفتارای مقابله جویانه معمولا در برابر افراد بزرگسالی اتفاق می افته که کودک یا نوجوون با اونا آشناست؛ مانند والدین و در مواردی هم معلمان و اولیای مدرسه.

بعضی وقتا هم این رفتارها فقط با والدین دیده می شه و در بقیه موقعیتا رفتار کودک یا نوجوون به طور کامل منطقی س، پس ممکنه این کودکان موقع معاینه بالینی نشونه های کمی نشون بدن یا اصلا علامتی نشون ندن پس دقت والدین و آگاهی اونا در تشخیص اهمیت بالایی داره.

به چه دلیل بعضی از کودکان دچار این مشکل می شن؟

معمولا اولین سوالی که والدین از خود می پرسن اینه که از میون این همه کودک، به چه دلیل بچه من دچار مشکل نافرمانی مقابله ایه؟ واقعیت اینه که دلایل کمی مبنی بر ارثی بودن این مشکل هست و یافته های بیشتر تحقیقات نقش محیط رو در ایجاد این مشکل نشون میدن؛ مثلا تعارضای زناشویی والدین؛ یعنی دستورهای تناقص آمیز والدینی که در روش تربیت بچه و قانونگذاریا به تفاهم نرسیده ان، والدینی که فرزندان خود رو قبول ندارن، اونا رو تایید نمی کنن، به اونا محبت نمی کنن، درکشون نمی کنن و مسائل رو براشون توضیح نمی دن و بدون هیچ توضیحی اونا رو تنبیه می کنن، در بروز این مشکل نقش اساسی داره.

مشکل O.D.D

اگه به داد کودک نرسیم چه آینده ای در انتظار اونه؟

با وجود هوش کافی، این کودکان به دلیل نداشتن مشارکت، مقاومت در مقابل توقع بقیه و اصرار بر حل مشکلات بدون کمک دور و بریا، معمولا منزوی می شن، در مدرسه پیشرفتی نداره و ممکنه مردود شن. اونا از روابط انسانی لذت نمی برن و رفتارشون در کارکرد تحصیلی و روابط اجتماعی اونا طوری مشکل بوجود میاره که احترام معلما و دوستای خود رو از دست میدن. این شکستا باعث می شه که احساس بی عرضگی و افسردگی کنن. مشکلات ثانوی که ممکنه با اون مواجه شن هم عبارتند از: پایین بودن اعتماد به نفس، خلق ا فسرده و در نوجوانان بعضی وقتا گرایش به سوء مصرف الکل و موارد روانگردان.

واسه کنترل این مشکل باید چیکار کرد؟

همونطور که گفته شد این اختلالا نه فقط کودک و خونواده اونو در زمان حال درگیر می کنه، بلکه آینده ناخوشایندی رو واسه اون و اطرافیانش میسازه. بدیش اینه بیشتر والدین، پس از یه مدت درگیری ناتموم، خسته و مستاصل می شن و به اصطلاح واسه آروم کردن شرایط بی نظم و قشقرقا و جیغ و فریادها، کوتاه میان، غافل از اینکه این کوتاه اومدن در برابر رفتار آزاردهنده کودک، مانند تقویت کننده مثبت عمل می کنه و عامل مهمی واسه ادامه رفتارای کودک می شه.

با بچه های ODD چیکار کنیم؟

در طول سالیان متمادی، روشای درمانی متنوعی واسه روبرو شدن با مشکلات رفتاری شناختی و هیجانی کودکان گرفتار به مشکل نافرمانی مقابله ای استفاده شده. که بخشی از اونا بر مداخلات فردی و بخشی دیگه بر مداخلات خانوادگی متمرکز شدن، طوری که برنامه های آموزشی والدین واسه کمک به مدیریت رفتار بچه هاشون، روان درمانی فردی واسه مدیریت خشم، خونواده درمانی واسه بهبود رابطه، آموزش مهارتای اجتماعی واسه افزایش انعطاف پذیری و تحمل شکست در بین همسالان و درمان شناختی- رفتاری واسه آموزش حل موضوع و کاهش منفی گراییه که اینجا به یکی از اونا که به قرارداد اتحاد موسومه، می پردازیم.

قرارداد اتحاد یعنی تنظیم قرارداد رفتاری روزانه واسه مشخص کردن انتظارهای رفتاری، جوایز و تنبیه ها واسه رفتارای کودک. در این روش کودک هر روز به ازای هر رفتار مثبت، جایزه و واسه رفتار منفی، تنبیهی ملایم خواهدداشت. انجام این قرارداد شامل چهار گامه:

مشکل O.D.D

قدم اول، مشخص کردن انتظارهای رفتاری: به این معنا که در این مرحله والدین باید انتظار خود رو از کودک روشن و شفاف مشخص کنن، طوری که واسه اون به طور کامل مشخص باشه که چه انتظاری از اون میره و باید چه رفتاری داشته باشه تا در ازای اون جایزه دریافت کنه. باید مطمئن شد که کودک به طور کامل متوجه انتظارها شده. رفتارای هدف ممکنه شامل رفتارای بد که لازمه حذف شن یا رفتارای مطلوب که قراره زیاد شن، باشه.

مثلا اگه والدین بگن: «هرچیزی که می گم باید گوش کنی» بسیار مبهم و کلیه. باید جمله به این صورت بیان شه: «من ازت خواهم که فقط با یه بار درخواست تکالیفت رو بکنی.» این جمله مشخص تر از درخواست قبلیه. اینجاش خیلی مهمه که سطح انتظارات والدین نباید بیشتر از توان کودک باشه. نباید فراموش شه که هدف، شکل دادن رفتار مطلوبه پس نباید از اول از کودک بیشتر از توان اون توقع داشت.

قدم دوم، تعیین اینکه چیجوری رفتارای هدف اندازه گیری می شه: والدین یا دکتر باید قادر به ثابت کردن وقوع یا نبود وقوع رفتارای هدف باشن.

قدم سوم، تعیین وقتی که رفتار باید اجرا شه: هر قرارداد باید چارچوب وقتی داشته باشه تا در زمان لازم رفتار انجام شه.

قدم چهارم، مشخص کردن امتیازهای به دست آوردنی یا از دست دادنی متناسب با رفتار کودک: این مرحله شامل ساختن فهرست پاداشه. باید از خود کودک پرسیده شه که می خواد چه پاداشی بگیره و چه انتظارهایی از والدین داره. امیتازهایی که کودک می تونه به دست آورد یا ممکنه از دست بده هم باید مشخص شه. ایده اصلی اینه که کارای کوچیک امتیازهای کوچیک و کارای بزرگ امتیازهای بزرگ داشته باشه. / هفته نامه سلامت

.

منبع :

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *